حقوق بشر ومصون ماندن از تبعیض نژادی/ترجمه وتلخیص:حسن جعفر پور(کارشناس ارشد حقوق)

يكي از وجوه حقوق بشر تساوي افراد است. هيچ كس بر ديگري مزيتي ندارد. انسانها از جهت حقوق و حيثيت انساني برابرند و هر نوع تفوق و برتري بر اساس نژد، رنگ، نسب و يا منشأ ملي و قومي مردود و باطل است. حقوق بشر مذكور به طور صريح در اعلاميهي جهاني حقوق بشر معاهدات بينالمللي، كنوانسيون حقوق كودك و در بسياري از اعلاميهها و قراردادهاي بينالملي مربوط به حقوق بشر بيان شده است. اين معاهدات و اعلاميهها ابزارهاي مهمي هستند كه از آنها ميتوان به تلاشي در راستاي حذف همه اشكال تبعيض نژادي استفاده كرد. حقوق انساني براي مصون ماندن از تبعيض نژادي كه هر مرد و زن و بزرگ و كوچك براي حقوق اساسي انساني مستحقند، عبارتند از:
1- حق انسان براي مصون ماندن از هر گونه تمييز، محروميت، محدوديت يا برتري بر اساس نژاد، رنگ، منشأ ملي و قومي، زباني يا هر وضعيت ديگري كه هدف آن ايجاد مانع در بهرهمندي از حقوق بشري و آزاديهاي اساسي است.
2- حق انسان براي مصون ماندن از هر گونه تبعيض در زمينهها و سطوح آموزش و دسترسي مساوي به ادامه تحصيل و آموزشهاي شغلي.
3- حق انسان براي كار كردن و دريافت دستمزد كه استانداردهاي مناسب زندگي را فراهم كند.
4- حق انسان براي زندگي در يك محيط سالم و مناسب.
5- حق انساني شركت در شكلگيري تصميمات و خطمشيهايي كه در يك گروه در سطح محلي، ملّي و بينالمللي مؤثر بود.
6- و...
- در مورد مسئوليت دولتها در تضمين حقوق بشر در مصون ماندن از تبعيض نژادي. كنوانسيونها و معاهدات بينالمللي متعددي به تصويب رسيده است كه از آن جمله ميتوان اعلاميهي حهاني حقوق بشر، معاهدات بينالمللي در مورد حقوق اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي- قراردادهاي بينالمللي در زمينههاي حقوق سياسي و مدني- كنوانسيون حذف همهي اشكال تبعيض نژادي،- كنوانسيون حقوق كودك و... را نام برد.
در اينجا مفاد دو مورد از اين معاهدات را ذكر ميكنيم.
- (همهي افراد انساني آزاد متولد شدهاند و در حقوق، حيثيت، كرامت و شخصيت برابر هستند. هر كس ميتواند بيهيچ گونه تمايزي به ويژه از حيث نژاد، رنگ، جنس، زبان، دين، عقيدهي سياسي يا هر عقيدهي ديگري و همچنين منشأ ملي و اجتماعي، ثروت، ولادت يا هر وضعيت ديگر و همچنين برابري در برابر قانون و بهرهمندي مساوي از حمايت قانون برخوردار شود... همه حق دارند در مقابل هر تبعيضي و بر ضد هر تحريكي كه براي چنين تبعيضي به عمل ميآيد از حمايت يكسان قانون بهرهمند گردند).
اعلاميهي جهاني حقوق بشر مواد 1 و 2 و 7 و 23.
- (كشورهاي متعهد هر گونه تبعيض نژادي را محكوم ميكنند و متعهد ميشوند رويهاي را دنبال كنند كه تبعيض نژادي را در همه اشكالش از بين ببرند... و بايد اقدامات مؤثري را در بازبيني از سياستهاي دولتي، ملّي و محلّي و همچنين اصلاح، فسخ، ابطال هر قانون و ترتيباتي كه در ايجاد و تداوم بخشيدن به تبعيضات نژادي مؤثر است، به كار گيرند... و همچنين تبعيضات نژادي به وسيله اشخاص، گروهها و سازمانها را بايد ممنوع و آنها را پايان بخشند... و متعهد ميشوند كه حق هر شخصي را بيهيچ گونه تمايزي از حيث نژاد، رنگ، منشأ ملّي و قومي، برابري در برابر قانون، برخورداري از حقوق سياسي، مدني، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي، حق آموزش و پرورش و... را تعيين كنند).
«كنوانسيون حذف همه اشكال تبعيض نژادي مواد 2 و 5 و 6»
- همچنين سياستهاي دولتي متعددي در مورد تأمين حق بشري در مصون ماندن از تبعيض نژادي به وجود آمده است كه از آن جمله ميتوان به:
1- “World conference on human rights. Vienna”
«كنفرانس جهاني حقوق بشر. وين (اعلاميهي وين، پاراگراف 15 و 16 و 19)»
2- “World summit for social development. Copenhagen”.
«اجلاسيه جهاني توسعه اجتماعي. كپنهاگ. (اعلاميهي كپنهاگ- پيمان چهارم)».
3- “World conference on woman. Beijing”
«كنفرانس جهاني در مورد زنان. پكن» (اعلاميهي پكن، پاراگراف 32).
4- “Habital 11 conference. Istanbul”.
كنفرانس دايمي (2) استانبول (اعلاميهي استانبول، پاراگراف 7)» اشاره كرد.
مفاد يكي از اين اعلاميههاي مذكور (اعلاميهي وين، پاراگراف 15، 16، 19)را در اينجا ميآوريم:
«احترام به حقوق بشر بيهيچ گونه تمايزي يك قاعدهي اساسي در قوانين حقوق بشر بينالمللي است... حذف سريع و جامع همهي اشكال نژادپرستي به تبعيض نژادي و تعجب و خودكامگيهاي مربوط يك وظيفه اصلي براي مجامع بينالمللي است. كنفرانس جهاني حقوق بشر با استقبال از پيشرفت در برداشتن آپارتايد (تبعيض نژادي- apartheid)» جوامع بينالمللي را براي همكاري در اين زمينه فراميخواند... اين كنفرانس مسئوليت دولتها در تضمين اينكه اشخاص وابسته به اقليتها ميتوانند به نحو كارآمد و كامل از همهي حقوق بشري مصون از تبعيض برخوردار شوند را دوباره تاكيد ميكند. اشخاص متعلق به اين اقليت حق برخورداري از فرهنگ خود و ابراز و اعمال مذهبشان و استفاده از زبان خودشان به طور آزادانه و بدون هيچ گونه شكلي از تبعيض برخوردارند.

“Vienna Declaration, Parag. 15, 16 and 19”
For more information, please contact PDHRE
The People’s Movement for Human rights Education (PDHRE) / NY Office
Shulamith Koenig / Executive Director
526 West 111th Street, New York, NY 10025
mailto:pdhre@igc.apc.org